Interpretacja estetyki dzieł architektury w procesie ich ochrony na przykładzie Krakowa. Tom 1. Lata 1945–1970

Autor: Łukasz Kadela

Okładka: miękka

Format: A4

Liczba stron: 152

Opracowanie poświęcone jest analizie wpływu czynników subiektywnych na ocenę wartości artystycznych zabytków Krakowa w procesie ich ochrony na wybranych przykładach w pierwszym dwudziestopięcioleciu po zakończeniu II wojny światowej.

Monografia przedstawia najbardziej burzliwy okres odbudowy polskiej państwowości po 1945 roku i losy procesu konserwacji zabytków architektury w tych realiach. Wtedy konserwacja była czymś więcej niż dziedziną nauki i sztuki. Stała się również tubą propagandy ideologii PRL i pewną formą narzędzia do rozliczenia się z traumatyczną przeszłością.

Interpretacja estetyki dzieł architektury zawiera około 120 mało znanych, a czasem nawet niepublikowanych materiałów graficznych.

SPIS TREŚCI:

WSTĘP

Cel pracy 7

Zakres pracy 8

Metoda pracy 9

Teza pracy 9

Stan badań 10

WPROWADZENIE

Zarys najnowszej historii Krakowa w kontekście kształtowania się jego zabudowy i procesów ochrony jego architektonicznego dziedzictwa kulturowego 17

ROZDZIAŁ I

1. Inwentaryzacja wojennych strat poniesionych w historycznym dziedzictwie kulturowym Krakowa w okresie II wojny światowej 25

1.1. Skutki przeobrażenia Zamku Królewskiego na Wawelu w siedzibę Generalnego Gubernatorstwa Hansa Franka 25

1.2. Realizacja planu przebudowy Krakowa w rejonie śródmieścia. Zakres prac i ich znaczenie 28

1.3. Likwidacja krakowskich pomników oraz dewastacja miejsc pamięci narodowej 31

1.4. Niemiecka grabież dziedzictwa kulturowego Polski na terenie Krakowa 32

1.5. „Manewr, który ocalił Kraków” i jego wpływ na historyczną zabudowę miasta 34

ROZDZIAŁ II

2. Odzyskanie zagrabionego zasobu oraz pierwsze powojenne interwencje konserwatorskie 37

2.1. Wprowadzenie 37

2.2. Gródek i Okół – przedwojenne badania i powojenne realizacje konserwatorskie. Uporządkowanie pl. św. Marii Magdaleny oraz restauracja południowej fasady Collegium Iuridicum (S. Świszczowski: 1947–1954) 41

2.3. Przeniesienie drewnianego kościoła z Komorowic na Wolę Justowską w 1949 roku. (K. Estreicher – realizacja zamysłu B. Tretera) 47

WPROWADZENIE DO III ORAZ IV ROZDZIAŁU 51

ROZDZIAŁ III  3.

Antygermańska krucjata 57

3.1. Wyburzenie odwachu przy Wieży Ratuszowej i arkadowej kordegardy przy ul. Pijarskiej. (S. Świszczowski: 1946 rok) 57  3.2. Porządkowanie wzgórza wawelskiego i pierwsze prace konserwatorskie 60

3.3. Restauracja Collegium Maius (K. Estreicher, A. Majewski: 1950–1963 rok) 63

3.4. Wyburzania i modernizacja XIX-wiecznej Twierdzy Kraków 77

3.5. Ogólnopolski konkurs „Na uporządkowanie otoczenia Wawelu” z 1953 roku 84

3.6. Wyburzenie kamiennego mostu na Prądniku w 1964 roku 88

ROZDZIAŁ IV

4. Ochrona XIX-wiecznej kreacji w imię integralności zabytku

4.1. Remont Sukiennic (J. Lepiarczyk, J. Jamroz: 1956–1959 rok) .

ROZDZIAŁ V

5. Krakowskie osiągnięcia konserwatorskie w latach 1945–1970 i ich znaczenie dla strategii działań propagandowych w czasach PRL 107

PODSUMOWANIE 115

ANEKS 121

WYKAZ ILUSTRACJI 137

BIBLIOGRAFIA 143