Kulisy powstania styczniowego

Jędrzej Giertych

Książka nowa wydanie z 2013r. (reprint wydania z roku 1965),

ilość stron: 422, wymiar: 21cm. x14,8cm., okładki miękkie,

ISBN: 978-83-60048-19-1

SPIS RZECZY

Słowo wstępne

Wstęp

I. Powstanie, które przyniosło klęskę

II. Data powstania

III. Zmarnowane perspektywy

IV. Tylko Prusy odniosły korzyść z powstania

V. Ocena konwencji Alvenslebena: pogląd tradycyjny

VI. Ocena konwencji Alvenslebena: Robert H. Lord

VII. Ocena konwencji Alvenslebena: autorzy najnowsi

VIII. Rozgrywka dyplomatyczna wokół powstania

IX. Rola Anglii

X. Prusy a sytuacja w Królestwie w przededniu powstania

XI. Kto wywołał powstanie?

XII. Czy możliwa była w powstaniu inspiracja obca?

XIII. Powiązania międzynarodowe powstania styczniowego

XIV. Pruskie wichrzenia powstańcze

XV. Do czego dążył Bismarck w Królestwie?

XVI. Metody i charakter Bismarcka

XVII. Inne ślady ręki pruskiej w powstaniu

XVIII. Rola Wielopolskiego

XIX. Rola Żydów

XX. Powstanie a sprawa chłopska

Zakończenie

Indeks

Lista przedpłacicieli

Komunikaty

Errata

Z punktu widzenia wojskowego, powstanie styczniowe było od samego początku przedsięwzięciem beznadziejnym i kompletnie nieudanym.

„Żadne większe miasto nie dostało się w ręce powstania ani nie opanowano żadnej połaci kraju — pisze wybitny polski historyk, a zarazem znawca zagadnień wojskowych, generał Kukieł. — Okazała się wyraźnie bezsilność improwizowanych sił polskich z 600 strzelbami myśliwskimi, a przeważnie kosynierów, czy nawet ‘drągalierów’ przeciw wojsku rosyjskiemu przy jego sile ogniowej, wyjąwszy wypadki zupełnego zaskoczenia. Z przeszło 160 miejscowości, w których stały wojska rosyjskie, zaatakowano zaledwie 18, staczając 33 potyczki; przeciw armii z górą stutysięcznej wystąpiło 5000–6000 walczących”.

Tak było w pierwszych dniach powstania. Dla porównania można przypomnieć, że w powstaniu warszawskim 1944 roku opanowana została większa część stolicy kraju, a w powstaniu wielkopolskim 1918 roku w ciągu kilku dni opanowano Poznań z otaczającymi go fortami, większą część Prowincji Poznańskiej tylko bez Bydgoszczy i przyległego do niej pasa ziemi na północy, oraz bez skrawków terytorium na zachodzie i południu; opanowano na tym obszarze wszystkie miasta, linie kolejowe, lotniska, radiostacje, centrale telefoniczne i koszary. Gdyby powstanie styczniowe było w pierwszej fazie przedsięwzięciem udanym, powinno było opanować Warszawę wraz z cytadelą, linię kolejową warszawsko-wiedeńską, większą część prowincji, a o ile możności także i twierdze w Modlinie, Dęblinie i gdzie indziej.

Nie lepiej wiodło się powstaniu i później...

(fragment książki)